สวัสดีครับ บทความนี้เป็นบทความที่เกิดจากประสบการณ์ของตัวผมเอง   ที่ได้เลี้ยงเต่าเลียวผาด หรือ เต่าเสือดาว 
จนให้กำเนิดลูกน้อยๆ ในบ้านของผม 

เต่าเสือดาว จะเริ่ม เข้าวัยเจริญพันธุ์ เมื่อมีขนาด 7 ถึง 8 นิ้ว ในเต่าตัวผู้  ส่วนเต่าตัวเมีย จะต้องมีขนาด 12 นิ้ว ขึ้นไป

ในการแยกเพศเต่า นั้นเต่าตัวผู้จะมีหางที่ยาวและปลายแหลม แล้วใต้ท้องจะเว้าเข้าไป จะสังเกตได้ในเต่าทีอยู่ในวัยเจริญพันธุ์  ส่วนตัวเมียหางจะสั้นกว่าแล้จะมีปลายเล็กๆโคนหางจะอ้วนๆ ใต้ท้องก็จะเรียบไม่เว้าแบบตัวผู้

การผสมพันธุ์ของเต่านั้นจะเริ่ม ในช่วง เดือน พ.ค. เรื่อยไปจนถึง เริ่มฤดูหนาว  การที่เต่าจะผสมพันธุ์กันเป็นผลสำเร็จ เราควรที่จะต้องจัดพื้นที่และบริเวณให้เหมาะสมกับเต่าที่เราเลี้ยง บวกกับความคุ้นเคยและไม่ตื่นกลัวของเต่าที่เราเลี้ยงไว้ด้วย ในความคิดผม คิดว่าเต่าที่เราเลี้ยงมาตั้งแต่ยังเล็กจนโต ในพื้นที่ในบ้านเราจะช่วยให้เต่าไม่ตื่นกลัวและจะประสบผลสำเร็จในการขยายพันธุ์ได้ดีกว่า ที่เราไปหาเต่าที่มีขนาดใหญ่จากป่า ทำให้เต่าต้องใช้เวลาในการปรับตัวมาก และการเดินทางไกลยังทำให้เต่า อ่อนแอและป่วยง่าย แต่ในความคิดผม เต่าที่เลี้ยงมาเองหรือที่เลี้ยงตามบ้าน ย่อมดีกว่า   
ในการผสมพันธุ์กันในเต่าสัดส่วนเต่าตัวผู้ควรจะมีมากกว่าเต่าตัวเมียเพราะน้ำเชื้อในเต่าจะมีปริมาณ ไม่มากเหมือนในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม อันนี้ผมก็ฟังมาอีกที่ แต่ในที่เลี้ยงของผม ผมมี ตัวผู้ อยู่ 3 ตัว ตัวเมียอยู่ 1 ตัว เปอร์เซ็นในการฟักเป็นตัวของผม อยู่ที่ 90% ถึง100%

ในช่วงฤดูผสมพันธุ์  ตัวผู้จะสุ้กัน ด้วยวิธีชนกัน เพื่อแย่งตัวเมีย ตัวที่ชนะก็จะได้ผสมพันธุ์ การผสมพันธุ์กันตัวผู้จะใช้หางที่ยาวเข้าไปเกี่ยวหางตัวเมีย เพื่อปรับระยะ และจัดระเบียบให้อยู่ในตำแห่นง ที่จะผสมได้ อันนี้ก็ต้องอยู่ที่ตัวเมียด้วยว่า จะยินยอมพร้อมใจหรือป่าว ถ้ายินยอมตัวเมียจะอยู่กับที่ ไม่เดินต่อ และจะยกตัวขึ้น เล็กน้อย เป็นการแสดง ความยินยอมระหว่างนั้นตัวผู้ ก็จะร้อง และ โยกตัวเล็กน้อย เพื่อให้เข้ากับจังหวะรัก พฤติกรรมในการวางไข่  ช่วงก่อนวางไข่ตัวเมียจะกินอาหารน้อยลงและจะกินน้ำมากขึ้น อยู่ประมาณ  1 ถึง 2 สัปดาห์ โดยประมาณ และเมื่อถึงเวลาวางไข่ตัวเมียจะเดินมากกว่าปรกติ และจะขุดหลุมตามตำแหน่งต่างๆไว้ อันนี้ไม่รู้ว่าเป็นการหลอก ศัตรูหรือป่าว บางที่ก็ขุดแล้วก็ไข่เลยก็มี แม่เต่าจะใช้ขาหลังขุด ระหว่างขุด เต่าจะ ฉี่ออกมาเป็นจำนวนมาก เพื่อให้ดินนิ่ม จะได้ขุดได้ง่ายขึ้น และคงจะช่วยเพิ่มความชื้นกับหลุมที่จะวางไข่ด้วย หลุมที่ขุดจะลึก ประมาณ 7 ถึง 8 นิ้ว จากที่ผมสังเกต หลุมแรกๆ จะขุดอยู่นานมากกว่าจะไข่เสร็จ แต่หลุมหลังๆ ทำเวลาดีขึ้น เวลาที่แม่เต่าจะออกไข่อยู่ที่ประมาณ 5 ถึง 6 โมงเย็น ไข่เสร็จก็ประมาณ 10 ถึง 12  เราควรจะรอให้แม่เต่ากลบไข่ให้เสร็จก่อนแล้วก็ถึงทีเราขุดบ้าง  

พฤติกรรมในการวางไข่  ช่วงก่อนวางไข่ตัวเมียจะกินอาหารน้อยลงและจะกินน้ำมากขึ้น อยู่ประมาณ  1 ถึง 2 สัปดาห์ โดยประมาณ และเมื่อถึงเวลาวางไข่ตัวเมียจะเดินมากกว่าปรกติ และจะขุดหลุมตามตำแหน่งต่างๆไว้ อันนี้ไม่รู้ว่าเป็นการหลอก ศัตรูหรือป่าว บางที่ก็ขุดแล้วก็ไข่เลยก็มี แม่เต่าจะใช้ขาหลังขุด ระหว่างขุด เต่าจะ ฉี่ออกมาเป็นจำนวนมาก เพื่อให้ดินนิ่ม จะได้ขุดได้ง่ายขึ้น และคงจะช่วยเพิ่มความชื้นกับหลุมที่จะวางไข่ด้วย หลุมที่ขุดจะลึก ประมาณ 7 ถึง 8 นิ้ว จากที่ผมสังเกต หลุมแรกๆ จะขุดอยู่นานมากกว่าจะไข่เสร็จ แต่หลุมหลังๆ ทำเวลาดีขึ้น เวลาที่แม่เต่าจะออกไข่อยู่ที่ประมาณ 5 ถึง 6 โมงเย็น ไข่เสร็จก็ประมาณ 10 ถึง 12  เราควรจะรอให้แม่เต่ากลบไข่ให้เสร็จก่อนแล้วก็ถึงทีเราขุดบ้าง  

การเตรียมเอาไข่ขึ้นจากหลุมเราจะต้องขุดไข่ขึ้นจากหลุมภายใน 24 ชม. เพราะในเวลานี้การขนย้ายจะยังไม่เป็นอันตรายกับตัวอ่อนภายในไข่ (ใช้มือขุดดีที่สุดครับ เพราะผมเคยใช้พลั่วมือขุดไข่แตกและร้าวไปหลายใบ)   หลังจากนั้นก็เช็ดเอาดินออก ให้ไข่เป็นสีขาวนวล ต้องระวังทำไข่ตกด้วยนะครับ เพราะที่เปลือกไข่จะยังมีเมือกลื้นๆที่เคลือบไข่ไว้  แล้วทำสัญญาลักษณ์ด้านหนึ่งไว้เพื่อที่จะได้รู้ว่าด้านไหนด้านบน เพราะหลังจากนี้เราจะไม่พลิกไข่เพราะจะทำให้ตัวอ่อน ตายหรือพิการได้ แล้วนำมาวางไว้บน อุปกรณ์ที่เราเตรียม  ในกรณีที่ไข่มีรอยร้าว ที่ไม่ลึกจนถึงภายใน ผมใช้ดินสอพองพอกปิดรอยร้าว ซึ่งก็ใช้ได้ผล เพราะมีลูกเต่าที่ฟักเป็นตัวจากไข่ที่เกิดรอยร้าวมาแล้วครับ

อุปกรณ์ที่เตรียมก็มี ทราย ผสมกับเวอร์มิคูไลท์ 50 ต่อ50 ใส่น้ำให้ความชื้น อย่าให้แฉะมากเกินไป  
แล้วก็เอาเวอร์มิคูไลท์เที่ผสมแล้ว ใส่ถาด แล้วก็เอาไข่ใส่ลงไปโดยให้ไข่ฝังอยู่ในทราย ประมาณ 40%เพื่อกันไข่พลิก หรือกลิ้ง  แล้วก็เอาถาดที่เราใส่ไข่ไว้เรียบร้อยแล้ว ไปใส่ในตู้ปลา หรือ กระบะ ขนาดใหญ่มี่ลอยน้ำไว้ แล้วใส่อิฐ ลงไปในกระบะที่ลอยน้ำ โดยให้ปลายอิฐโผล่พ้นน้ำเพื่อที่เราจะได้เอาถาดที่ใส่ไข่ไว้ไปวางบนขาอิฐนั้น เพื่อช่วยเพิ่มความชื้นในอากาศ อุปกรณ์ที่ช่วยในเรื่องการควบคุมอุณหภูมิภายในที่ฟักผมใช้ ฮีทเตอร์ที่ในตู้ปลา ตั้งอุณหภูมิที่ 30°c แล้วก็ใส่ปรอทวัดอุณหภูมิ ไว้ภายในถาดอีก 1 อัน ไว้ตรวจอุณหภูมิภายใน ภายในที่ฟักอุณหภูมิจะอยู่ที่ 29-31 องศาเซลเซียล  เรื่องของความชื้นในอากาศผมไม่ได้ใช้อุปกรณ์ใดๆในการตรวจ ผมจะคอยสังเกตแค่น้ำที่ลอยไว้ในตู้ ไม่ให้แห้ง กับ ความชื้นของทรายที่เราผสมไว้ ไม่ให้แห้งจนเกินไป 

( แต่บางตำราบอกว่าเต่าที่มีถิ่นกำเนิดในทะเลทราย ไม่จำเป็นที่จะต้องใช้วัสดุรองที่มีความชื้นเลยก็ได้ )  อันนี่ผมไม่ได้ลองแต่ บางครั้งผมก็ปล่อยให้ทรายกับเวอร์มิคูไลท์ที่รองไข่แห้งเป็นเวลานานโดยที่ให้มีแต่น้ำลอยอยู่ที่ก้นตู้อย่างเดียวก็เพียงพอแล้ว    ที่เหลือก็รอเวลา ต่อไป อีก 3 เดือน กว่าก็จะได้เห็นลูกเต่าที่ฟักออกมา ที่ผมบอกว่า 3 เดือนฟัก เพราะเต่าผมมันออกมาเมื่อ อายุของการฟักอยู่ที่   3 เดือน แต่จากที่คุยกับพี่ๆ ที่เคยฟักเต่าเสือดาวได้ พี่เขา มีอายุของการฟัก อยู่ที่ 5 ถึง 6เดือน และในตำราของต่างประเทศ เขียนไว้ว่าเต่าเสือดาวมีระยะเวลาในการฟัก นานที่สุดในบรรดาเต่าบก ที่ฟักเป็นตัวอยู่ที่ 6 ถึง 13 เดือน แต่จากประสบการณ์ของผมตอนนี้ ทำได้ 3 เดือน ครับที่เหลือก็จะคอยเก็บเกี่ยวประสบการณ์ต่อไป 

การสังเกตไข่ที่ พัฒนาเป็นตัวอ่อนในไข่นั้นผมใช้ไฟฉายส่องจากด้านล่างของไข่ ถ้าอยากเห็นชัดๆต้องส่องในที่มืดๆ

อันดับแรกไข่ที่เราส่องไฟจะเห็นเป็นสี ส้มๆอ่อนๆ ทั่วทั้งใบระยะนี้เป็นระยะแรกๆ   ระยะต่อมาไข่จะเริ่มมีฝ้าขึ้นมาด้านบนสุดแล้วจะลามไปเรื่อยๆระยะนี้สีภายในไข่จะเปลี่ยนเป็นสีออกแดงๆ หรือส้มเข้มๆ ระยะต่อมาฝ้าก็จะเริ่มขยายตัว จนคลุมไข่ทั้งใบจนไข่ทึบแสง  แสงไม่สามารถส่องผ่านไปได้ แสดงว่าไข่มีโอกาสที่จะเป็นตัว ตลอดระยะเวลาที่ว่ามานี้ ใช้เวลาประมาณ 3 เดือน ไข่ก็จะฟักเป็นตัว แต่ทั้งหมดที่ผมว่ามานี้ ก็มีไข่บางใบที่ไม่ฟักไข่ที่ยังไม่เป็นตัวจะมีลักษณะ ผมขอเริ่มจากที่เห็นชัดๆก่อนครับ 

1.ร้าวแล้วมีกลิ่นเหม็น บวกกับมีน้ำไหลออกมา อันนี้ต้องรีบทิ้งครับ เพราะจะทำให้ไข่ที่ดีๆพลอยเสียไปด้วย

2.ไข่ที่มีสีคล้ำๆ เทาๆ น้ำหนักน้อยลงจากเดิม นี้ก็น่าจะเสีย แต่สำหรับผมถ้าไข่ยังไม่เหม็น ผมก็ยังเก็บไว้อยู่ แต่จะย้ายออกจากพวกไข่ที่ดี

3.ไข่ที่ดูดีไปหมดทุกขั้นตอน แต่มาเกิดรอยร้าว ตอนหลัง แล้วก็เน่าอันนี้เป็นที่น่าเสียดายมากๆ เหตุที่เป็นอย่างนี้ผมก็ไม่ทราบสาเหตุ แต่เท่าทีสังเกต เวลาที่ไข่เน่าหรือไข่ที่มีการพัฒนาเป็นอย่างดีแล้ว เกิดเสียนั้น จะมีแมลงตัวเล็กๆ มาตอม หรืออาจจะเป็นเพราะแมลงตัวเล็กมาเจาะไข่ ก็ไม่ทราบได้

4.ไข่ที่ส่องไฟแล้วทึบแสงแต่มีส่วนใดส่วนหนึ่งของไข่ที่โปร่งแสงอันนี้ ผมก็ยังเก็บไว้รอดูอยู่เหมือนกัน  แต่ต้องแยกเก็บกับไข่ที่ดี เพราะตัวอ่อนบางตัวอ่อนแอ จนไม่สามารถออกจากไข่ได้ แล้วตายในไข่  แต่บางตัวก็เจาะไข่ออกมาได้ครับ 

นี้ก็ตายในแต่ตายแบบเน่า  ภาพบนตายแบบแห้งต่ย

ไข่ที่มีช่องอากาศ มีโอกาศรอดถ้าตัวอ่อนเจาะออกมาได้  เท่ที่ผมดู ถ้าใบไหนฟองมากตัวอ่อนจะไม่คอยรอด เพราะอาหารหรือไข่แดงที่เลี้ยงตัวอ่อนมันคงน้อยเกินไปจนทำให้ตัวอ่อนพัฒนาได้ไม่สมบูรณ์จึงอ่อนแอและตายในที่สุด

ไข่ระยะแรก

ระยะต่อมา เริ่มมีฝ้าขึ้นด้านบน (ถ้ไฟฉายดีๆ จะเห็นเส้นเลือด ) ไฟฉายอันนี้แบบธรรมดา

ฝ้าใหญ่ขึ้น

ฝ้าใหญ่ขึ้น แต่ทำไม่ภาพมันเล็กลง 

จนทึบทั้งใบ แสดงว่าตัวอ่อนของเราโตแล้ว  เตรียมรับน้องได้เลย

ออกมาแล้ว ดีใจแบบสุดๆ ยังกับลูกคน

เมื่อเต่าฟักเป็นตัวแล้วช่วงระยะเวลาแรกคอยสังเกตว่าไข่แดงของลูกเต่าหมดหรือยัง ถ้ายังไม่หมดก็ยังไม่ต้องให้อาหาร แต่จากประสบการณ์ผม เต่าที่ไข่แดงยังเหลือเยอะเต่าจะยังไม่ออกจากไข่แบบทั้งตัว คือมันจะออกมาแต่หัวหรือเจาะเป็นรอยเล็กๆไว้หายใจ พอไข่แดงเริ่มเล็กลงมันจึงออกมาจากไข่มากขึ้น หรือ ออกมาทั้งตัว ในช่วงเวลาที่ออกจากไข่แล้ว ผมจะให้ลูกเต่าอยู่ในกระบะฟักต่ออีก 1-2 วัน ผมถึงจะแยกลูกเต่าออกมาไว้นอกกระบะฟัก แล้วก็จับแช่น้ำเพื่อล้างทรายออกจากตัว ในเวลานี้ไข่แดงก็ยังเหลืออยู่แต่ไม่มากแล้ว ผมก็ใช้หญ้ามาเลย์ ตัดมาปู ( ก่อนนำมาปูผมแช่ด่างทับทิมเพื่อฆ่าเชื้อก่อน ) ผมใช้หญ้าปูเพื่อ ท้องที่ยังเหลือไข่แดงอยู่จะได้ไม่ไปติดกับกระดาษ หรือ กระบะเลี้ยง ช่วงนี้ผมแช่น้ำทุกวัน เพราะในธรรมชาติ ลูกเต่าจะออกจากไข่ในช่วงฤดูฝน น้ำจึงเป็นสิ่งสำคัญ  จะมีการตากแดดเช้า และให้อยู่ในที่อบอุ่นซึ่งอุณหภูมิของประเทศเราผมว่าเหมาะมาก และการที่ให้ลูกเต่าเดินมากๆ จะทำให้ไข่แดงยุบเร็วขึ้น เพื่อที่จะให้ลูกเต่าได้หัดกินอาหารได้เอง 

ไข่แดงยังไม่หมด 


 ลูกเต่าที่เกิดจากที่เราเลี้ยงเอง ไม่ควรเลี้ยงรวมกับเต่าที่มาจากป่า เพราะจะทำให้เต่าป่วยได้ เพราะในธรรมชาติ ลูกเต่าไม่ได้รอดชีวิต 100 % จะมี่การติดเชื้อและเจ็บป่วย ต่างๆและก็ตาย  เพราะจากที่ผมเลี้ยงลูกเต่าชุดแรกนี้มา ผมได้เอาไปเลี้ยงรวมกับเต่าที่มาจากป่า ผลปรากฏว่า ลูกเต่าชุดที่ผมเก็บไว้ป่วย กันทุกตัว บางตัวเป็นมาก บางตัวเป็นน้อย ถ้าอยู่ในธรรมชาติมันคงจะตายกันหมด  แต่ตอนนี้ได้รับการรักษาให้หายเป็นปรกติแล้ว ( เหตุการณ์ในครั้งนี้สอนให้รู้ว่าอย่าเอาเต่าในที่เพาะไปอยู่รวมกับเต่าที่มาจากป่า  จนกว่าเต่าจะโตขึ้นมากกว่านี้ )  จากที่เลี้ยงมาเต่าที่เกิดในประเทศ มีความแข็งแรงและทนต่อสภาพอากาศบ้านเราได้เป็นอย่างดี และเจริญเติบโตอย่างต่อเนื่อง ลูกเต่าแรกเกิด น้ำหนักจะอยู่ที่ 20-30 กรัมโดยเฉลี่ย 

                   พาดาริสครับ สังเกตุลายจะเป็นเลข 3 หรือ 2 จุดครับ


คห ด้านบนที่ผมบอกว่ารักษาหาย ปัจจุบันตายหมดครับ ( บทความนี้ผมไดเพิมพ์มาตั้งแต่ปีที่แล้วครับ ) เต่าเล็กรัษายากมากครับ ทางที่ดีเลี้ยงแยกจาเต่าป่าดีที่สุดครับเพราะปัจจุบันนี้ลูกเต่าที่เลี้ยงแยกอยู่กับผมครบทุกตัวไม่มีตัวไหนตายจากผมไป  




 ขนาดตอนแรกเกิด  น้ำหนักอยู่ที่ 30 กรัม โดยประมาณ                       ลูกเต่าในกระบะอนุบาล

 เสน่ห์ของเต่าเสือดาวผมว่ามันอยู่ที่ลวดลายที่มีการเปลี่ยนแปลงไปตลอดเวลาตั้งแต่เล็กจนโต และ สีที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว จากที่เห็นลูกเต่าที่เกิดมาจากที่ผมฟักเองบางตัวมี่สี เหลืองอ่อน บางตัวสีน้ำตาลอ่อน จนถึงน้ำตาลเข้ม และการที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลานั้นเราจึงหาเต่าเสือดาวที่เป็น hi yello นั้นข่อนข้างยาก เพราะเราคาดคะเนจากเต่าที่มีขนาดเล็กได้ยาก เพราะลวดลายบนตัวจะมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา  จุดสังเกตอีกอย่างที่ไว้ดูว่าเต่าเสือดาวของเราเป็น pradalis pradalis ( เป็นพันธุ์ใหญ่ ) หรือเป็น pradalis babcocki  ( เป็นพันธุ์ที่เล็กกว่าชนิดแรก )  จากตำราต่างประเทศ เขาให้ดูตั้งแต่ยังเล็กๆ โดยให้ดูที่จุดบน scute ของแถวตรงกลางกระดอง ตัวที่เป็น pradalis จะมีจุด 2 จุด  จึงทำให้ลายดูเหมือนจะเป็นเลข 3 หรือ รูปนกที่เราเขียนตอนเด็กๆ ถ้าเป็น babcooki จะมีจุดเดียว หรือไม่มีจุด  อันนี้ผมก็พึ่งจะมีประสบการณ์โดยตรงก็กับเต่าที่ เกิดในบ้านของผมเอง ก็ยังไม่ทราบได้ว่า จะจริงอย่างที่ตำราของต่างประเทศเขาว่าหรือป่าว แต่จากการเจริญเติบโตของ เจ้า 2 จุด  ก็มีการเติบโตที่มากกว่า ตัวอื่นๆอยู่เหมือนกัน แต่คงต้องรอดูผลระยะยาวๆกันต่อ ถึงจะตอบได้อย่างชัดเจนครับ 

                              สีของผิวกระดองที่แตกต่างกัน

เปรียบเที่ยบ ระหว่าง pradalis pradalis กับ pradalis babcocki   2ตัวกลางเป็น pradalis pradalis
ตัวซ้าย กับขวา เป็น pradalis babcocki (อันนี้เป็นวิธีดูที่ตำราของต่างประเทศเขาใช้แยกกัน)

 หวังว่า ประสบการณ์ของผมจะมีประโยชน์กับ ผู้ที่จะเป็นพ่อเต่าในวันหน้านะครับ เพราะกว่าจะเป็นพ่อเต่ามันก็ไม่ยากและไม่ง่าย  มันอยู่ที่ความตั้งใจว่าเราจะทำ เราก็จะประสบผลสำเร็จ      

                        จบ ..........สวัสดี                    โดย kingcub

ขอบอกว่า แจ่มมากกกกกกกก 

อยากขอไปลงหนังสือจังเลยคุณคิง 

ขอบคุณพี่คิงสำหรับบทความดีๆครับ มีประโยชน์มากถึงมากที่สุด
ผมรอดูลูกๆของปีนี้อยู่นะครับ

เอาลงหนังสือได้ยิ่งดีครับ ถ้ามันมีประโยชต่อคนอื่นๆ ครับต้า
เพราะโทรมาถามผมหลายคน ผมก็พูดไม่คอยรู้เรื่อง เลยเอามาลงแบบมีภาพจะได้อธิบายน้อยหน่อย เข้าใจง่ายขึ้น